Regering spreekt excuses uit aan afstandsmoeders en -kinderen
De overheid gaat excuses aanbieden voor de schadelijke afstands- en adoptiepraktijken die tussen 1956 en 1984 hebben plaatsgevonden. Veel van deze misstanden vonden plaats in het Bredase doorgangshuis, Moederheil.
Op 2 juli biedt de overheid excuses aan voor het leed van afstandsmoeders en -kinderen. Het gaat om ongehuwde moeders die vorige eeuw onder druk hun pasgeboren kinderen hebben moeten afstaan. Deze druk kwam vaak vanuit familie of de kerk, maar ook overheidsinstanties, zoals de Raad van de Kinderbescherming. In totaal gaat het om zo’n 13.000 vrouwen en 15.300 kinderen.
Alleenstaande moeders hadden vaak weinig geld om rond te komen, en belandden al snel in doorgangshuizen. Hier doorgingen ongehuwde moeders hun zwangerschap en bevalling. Ook werden zij onder druk gezet een afstandsverklaring te tekenen. Hun pasgeboren kind werd ter adoptie gesteld aan welvarende gezinnen. Moeders zijn nooit herenigd met hun biologische kind, en kinderen weten tot op het heden weinig van hun afkomst. Dossiers blijven gesloten.
Moederheil
Het grootste van dit soort doorgangshuizen was Moederheil, in Breda. Moederheil was een kerkelijke instelling geleid door de Kleine Zusters van de Heilige Joseph. Veel moeders kwamen hier zwanger terecht. Ondanks het officiële beleid van Moederheil moeder en kind niet te scheiden, verlieten veel moeders de instelling zonder hun pasgeboren kind.
Geleidelijk veranderde de sociale kijk op alleenstaande moeders. Ook het aantal klooster roepingen nam af. Langzamerhand werd Moederheil een opvang voor meerdere doelgroepen, zoals vrouwen in een crisissituatie. In 1986 is de kraamafdeling gesloten, en in 1995 de instelling in zijn geheel. Toch blijft er een pijnlijke nalatenschap over van de misstanden die zijn begaan binnen de muren van Moederheil. Dit geldt zowel voor de vele moeders die hun kinderen ontnomen zijn, als de kinderen wier achtergrond een raadsel blijft.
Schade en excuses
Voor de misstanden die zijn voorgevallen biedt de overheid na lange tijd excuses aan. Deze worden uitgesproken door staatssecretaris van justitie en veiligheid, Claudia van Bruggen.
Verleden in Zicht (ViZ), een organisatie die opkomt voor de belangen van afstandskinderen, zien excuses als eerste stap in een langere procedure voor erkenning en herstel. Zij eisen dat dossiers worden vrijgegeven zodat afstandsmoeders en -kinderen hun achtergrond kunnen inzien. De Commissie Onderzoek Binnenlandse Afstand en Adoptie 1956-1984 (CBAA) pleit voor het zoeken naar afstammingsinformatie en deskundigheid van hulpverleners.